Kamis, 03 Juli 2014



MAKALAH
Disusun guna memenuhi tugas Mata Kuliah Bahasa Jawa
 Dosen Pengampu: Bu Erna Istiqomah


logo-ums


Disusun Oleh:
1.        Hilda Ajeng Mayasofa                 A510120162
2.        Novi Kanastyowati                      A510120168
3.        Yosi Antyaningrum                     A510120177
4.        Dwi Pratiwi Wulandari                A510120186
5.        Dedy Suryo Tri M                        A510120193



PENDIDIKAN GURU SEKOLAH DASAR
FAKULTAS KEGURUAN DAN ILMU PENDIDIKAN
UNIVERSITAS MUHAMMADIYAH SURAKARTA
2014



BAB I
WIWITAN

A.    Praduga
Cerios Damarwulan sampun tepang wonten pundi kemawon, paling utami ing kalangan masyarakat Jawi. Cerios babagan Damarwulan saged dipun mangertos saking cerios tutur, seratan buku uga pementasan ringgit, ketoprak, lodruk uga janger ing Jawi wetan. Ing perkembangan, cerios Damarwulan ugi awujud sendratari lan sinetron.
Cerios Damarwulan kalebet sastra lisan utawi cerios rakyat, inggih punika dados sastra ingkang gesang ing kalangan masyarakat. Dituturaken saking lesan datheng lesan saben generasi . Jinisipun cerios Damarwulan digolongaken dados legenda ingkang dihubungaken kaliyan keraton Majapahit.
Wonten pasebaranipun, cerios Damarwulan ngalami ewah-ewahan amargi wontenipun penyesuaian kaliyan kebudayaan ing papan punika. kaliyan cara mekaten niki mila cerios Damarwulan saben daerah dados karya budaya ingkang dipunkulani dados karya budaya masyarakat kesebat.
Njedulipun cerios Damarwulan udakawis nggadhahi alasan ingkang mirip uga sesarengan kaliyan njedulipun cerios pribumi sanesipun , kados Panji uga Calon Arang. Wiwitanipun tiyang Jawi ngantos kaliyan kejayaan Majapahit kathah nikmati sastra kaliyan ragam seratan Jawi kinen lan mendhet cerios ingkang asalipun saking India. Saksampune waleh kaliyan materi cerios punika, mila tiyang Jawi ngawiti ngreasiaken kaliyan cerios asli pribumi, mila muncul bentuk ingkang ngginakaken basa piyambak. Mila saged dipunginemaken menawi masa panyeratan cerios-cerios pribumi dipunawiti ing zaman kejayaan Majapahit uga ingkang paling menonjol inggih punika cerios Panji. Njedulipun cerios Panji lajeng mbangkitaken para panyerat benten konjuk ngasilaken karya sastra enggal lan lajeng njedulipun roman Damarwulan ingkang diupamaaken dados pahlawan asli saking kebudayaan Jawi (Bachtum,1982:12).
Amargi cerios Damarwulan    wonten kathah versinipun, mila kita mendhet cerios Damarwulan versi Jawa timur. Damarwulan versi Jawa Timur ceriosipun gampil dipunmangertos dening lare SD lan siswa ugi badhe langkung nepang cerios ingkang kawiwitan keraton Majapahit kesebat. Cerios Damarwulan ugi wonten pesan moral utawi amanatipun ingkang saged kita sedaya wucalaken dhateng anak SD.
B.     Rumusan Perkawis
1.      Kados pundi cerita Damarwulan lan Minakjingga?
2.      Nopo amanat ingkang wonten cerita Damarwulan lan Minakjingga?
3.      Pripun anggene nggancaraken amanat cerita Damarwulan lan Minakjingga kangge lare SD?





























BAB II
ISI

A.    Carios Damarwulan lan Minakjingga
Minakjingga inggih menika Adipati Blambangan ingkang nduweni kesaktian inggil. Sawijining dinten, Minakjingga berencana badhe membrontak  kerajaan Majapahit ingkang dipimpin kalian raja putri kang cantik jelita asmanipun Ratu Ayu Kencana Wungu. Ratu ndamel acara sayembara kangge menangkal ancaman soko Minak Jingga. Salah setunggale peserta sayembara inggih menika Damarwulan.
Ratu ingkang asmanipun Dewi Suhita ingkang gelar Ratu Ayu Kencana Wungu. Ratu Ayu Kencana Wungu inggih meniko penguasa kerajaan Majapahit ke-6. Ing era pemerintahanipun, Majapahit berhasil menaklukan katah daerah ingkang lajengipun didadosake dados bagian soko wilayah kerajan kang berpusat wonten Trowulan, Jawa Timur. Salah setunggale kerajaan alit ingkang dados taklukane Majapahit inggih meniko kerajaan Blambangan ingkang wonten Banyuwangi. Kerajaan Blambangan kapimpin kalian bangsawan saking Klungkung Bali, ingkang asmanipun Adipati Kebo Marcuet. Adipati meniko terkenal sakti lan gadah tandung wonten sirahipun kados Kebo.
Kawontenanipun Adipati Kebo Marcuet ndadosake ancaman kagem Ratu Ayu Kencana Wungu. Meski ming raja taklukan nanging sepak terjangipun Adipati Kebo Marcuetingkang terus menerus ngrongrong wilayah kekuasaan Majapahit ndamel Ratu Ayu Kencana Wungu cemas. Ratu Majapahit nikupun berupaya menghentikan ulah Adipati Kebo Marcuet kalian cara wontenaken Sayembara.
“Sinten mawon ingkang mampu ngalahake Adipati Kebo Marcuet, maka tiang meniko ajeng kulo angkat dados Adipato Balambangan kalian kulo angkat dados garwo”. Meniko maklumat Ratu Ayu Kencana Wungu ingkang diwaosaken teng ngajengipun sedoyo rakyat Majapahit.
   Sayembara meniko di ikuti kalian puluhan tiyang, nanging sedaya gagal mengalahkan kesaktian Adipati Kebo Marcuet. Ngantos rawuh kawula muda tampan rupane lan gagah ingkang kaasma Jaka Umbaran asalipun saking Pasuruan. Beliau inggih meniko cucu Ki Ajah Pamengger ingkang merupakan guru kalian bapak angkatipun Adipati Kebo Marcuet. Rupados, Jaka Umbaran ngertos kelemahanipun Adipati Kebo Marcuet, lajeng kalian senjata pusakane gada wesi kuning (gada kang kadem saking kuningan), lan dibantu kalian tukang manjat kelapa kang asmanipun Dayun, Jaka Umbaran berhasil ngalahaken Adipati Kebo Marcuet.
Ratu Ayu Kencana Wungu bahagialan sumringah amargi Adipati Kebo Marcuet saged dikalahake. Lajeng ratu meniko menobatkan Jaka Umbaran dado Adipati Blambangan ingkang gelar Minakjingga. Nanging, Ratu Ayu Kencana Wungu menolak menikah kalih Jaka Umbaran amargi rupanipun Jaka Umbaran sampun mboten gagah akibat pertarungan kalian Adipati Kebo Marcuet, wajahipun Jaka Umbaran sing saderenge rupawan dados rusak, samparanipun pincang, lan badane dados bongkok.
Jaka Umbaran alias Minak Jingga tetep bersikeras nagih janjinipun. Beliau rawuh wonten Majapahit kagem minang Ratu Ayu Kencana Wungu meskipun Minakjingga sampun gadah kalih selir ingkang ka asma Dewi Wahita kalian Dewi Puyengan. Lamaranipun Minak Jingga bertepuk sebelah tangan amargi sang ratu tetep mboten sudi nikah kalian Minak Jingga.
Penolakan meniko ndadosaken Minakjingga murka lan memendem dendam kalian Ratu Ayu Kencana Wungu. Kangge melampiaskan kemarahanipun Minka Jingga ngrebut beberapa wilayah kekuasaan Majapahit ngantos Probolinggo. Mboten mung niku, Minak Jingga inggih gadah niat nyerang Majapahit. Ratu Kencana Wungu khawatir pas mireng bahwa Minak Jingga badhe nyerang kerajaan Majapahit. Lajeng, ratu nganakaken sayembara malih.
”Sinten ingkang berhasil membinaskan Minakjingga badhe kula dadosake suami”, ucap Ratu Kencana Wungu wonten ngajeng sedaya rakyat Majapahit.
Puluhan para muda ndeherek wonten sayembara meniko. Nanging mboten wonten ingkang berhasil mengalahkan Minakjingga. Kadadean meniko ndamel ratu dados cemas. Wekdal kekhawatiran sang ratu sampun saya ageng, rawuh seorang pemuda gagah kalian tampan rupane ingkang asmanipun Damarwulan. Damarwulan injih meiko putro Patih Udara, patih Majapahit ingkang lagi lunga bertapa. Ingkan wonten wektu semanten Dmarwulan inggih meniko lagi nyambut damel dados perawat kuda kagunganipun Patih Logender, seorang patih Majapahit kang ditunjuk kagem menggantikan bapakepin Damarwulan.
Wonten ngajengipun Ratu, Damarwulan ngutaraken pengareoan nderek sayembara kagem ngalahaken Minakjingga.
“Ampun, gusti ratu!  Menwa diperkenankan, izinkanlah hamba nderek sayembara”, payuwun Damarwulan.
“Tentu mawon, Damarwulan. Bawa kepala minakjingga wonten ngarepan kulo”. Panyuwun Ratu.
“Injih, Gusti”, jawab Damarwylan kalian pamitan.
Berangkatlah Damarwulan wonten Blaambangan kagem menantang Minakjingga.
“Hai Minakjingga! Menawa wantun, lawanlah kulo!” seru Damarwulan wonten Blambangan.
“Sinten, njenengan?” tangletanipun Minakjingga. “wantun-wantunipun menantang kulo”.
“Ketahuilah, hai pemberontak kawula Damarwulan ingkan diutus Ratu Ayu Kencana Wungu kagem membinasakanmu” Jawab Damawulan.
“ Ha...Ha...Ha....!! Minakjingga ngguyu kepingkel pingkel, “ sia sia koe rene, Damarwulan. Koe ora mungkin bisa ngalahake kesaktian senjata pusakaku, gada wesi kuning!”
Pertarungan sengit antara dua pendekar sakti niku terjadi. Kali kalihe saling menyerang bergantian. Nanging, akhire Damarwulan kalah wonten pertandingan meniko, nganti semaput kena pusaka gada wesi kuning nduwene Minakjingga. Damarwulan dilebetke wonten penjara.
Rupados keloro selir Minakjingga, Dewi Wahita lan Dewi Puyengan, kepikat kalian kebagusan Damarwulan. Seliripun Minakjingga meneng-meneng ngobati luka Damarwulan. Bahkan kalih selir inggih meniko mbuka rahasia kesaktian Minakjingga.
“Kekuatan Minakjingga wonten ing gada wesi kuninge, Minakjingga ora iso polah apa-apa tanpo pusaka meniko,” tutur Dewi Wahita.
“Leres, yen arep ngalahke Minakjingga, koe kudu ngrampas pusakane,” tambah Dewi Puyengan.
“Lajeng kepripun aku saged ngrebut senjata pusaka kui?” Tanglet Damarwulan.
“Kami ajeng mbantu ngolehke pusaka kui,” janji kedua selir Minakjingga.
Wonten sawijining ndalu Dewi Sahita lan Dewi Puyengan nyolong pusaka gada wesi kuning  wektu Minakjingga sare. Pusaka meniko lajeng diparingke marang Damarwulan. Sauwise nduwe pusaka kui, Damarwulan balik nantang Minakjingga kagem tarung. Minakjingga kaget wektu mrisani pusakane wonten tangan Damarwulan. “Hai, Damarwulan! Kepripun koe saged oleh senjataku!” takon Minakjingga heran.
Damarwulan ora njawab, Damarwulan langsung nyerang Minakjingga nganggo pusaka gada wesi kuning sing ana nang tangane. Minakjingga ora bisa nglakone perlawanan. Akhire Adipati Blambangan iku tewas kalian senjata pusakane dewe. Damarwulan memenggal kepala Minakjingga nggo dipersembahaaken kangge Ratu Ayu Kencana Wungu. Wonten perjalanan menyang Majapahit, Damarwulan dihadang kalian layang seta lan layang Kumitir. Kakang adi kui yaiku putro Patih Logendher. Rupados mereka meneng-meneng meluni Damarwulan menyang Blambangan. Wektu mrisani Damarwulan berhasil ngalahake Minakjingga, mereka arep ngrebut sirahe Minakjingga ben diakui dadi pemenang sayembara.
“Hai, Damarwulan! Serahkan kepala Minakjingga nggo kita!” seru layang Seta.
Damarwulan nolek pengarepan kui. Layang Seta lan Layang Kumithir ngroyok Damarwulan lan berhasil ngrebut sirahe Minakjingga. Sirahe Minakjingga kui lajeng dibekto maring Majapahit. Wektu layang Seto lan Layang Kumithir arep mpersembahke sirah kui menyang sang Ratu ujug ujug Damarwulan teko lan langsung nyapeake kebenarane.
“Ampun, gusti! Perkataan Damarwulan kui ngapusi. Kamilah sing memenggal kepala Minjakjingga,” sanggah Layang Seta.
Pertengkaran antara keloro pihak soyo panas. Mereka podopodo ngaki sing wis menggal sirahe Minakjingga. Ratu Ayu Kencana Wungu dadi bingung. Ia ora bisa nentuke sopo sing berhak. Maka, sing dadi solusi, penguasa Majapahit iku njaluk kedua belahpihak nggo bertarung.
“ Wislah, kalian ora usah padu maneh!” ujar Ayu Kencana Wungu, “Saiki aku pengin ngerti sing nyata. Tarunglah kalian, sapa sing dadi pemenange mestilah kui sing wis mbinasake Minakjingga.”
Akhire, merekapun bertarung. Saiki Damarwulan lewih ngati-ati ngadepi Layang Seta lan Layang Lumithir. Damarwulan kudu bisa mbuktekke marang sang ratu menawa Damarwulanlah sing leres. Kados niku pula Layang Seta lan Layang Lumithir, mereka mboten pengin kebohongane mereka kebongkar nangarepe sang ratu.
Pertarungan kui dipresani langsung maring sang Ratu lan rakyat Majapahit. Pertarungan kui berlangsung sangat seru. Keloro pihak ngetokne kabeh kekuatane dewe-dewe kanggo menangke pertandingan kui. Pertarungan kui akhire dimenangke karo Damarwulan. Layang Seta lan Layang Kumitir ngakoni kesalahane lan dilebokne nang penjara, sedangkan Damarwulan berhak menikah karo Ratu Ayu Kencana Wungu.

B.     Amanat Carios Damarwulan lan Minakjingga
1.      Dados tiyang niku ampun remen ingkar janji, amargi ingkar janji punika kalebet titikane tiyang munafik.
2.      Ampun nggadahi sifat jahat ingkang remen ngrampas hak tiyang sanes amargi hak  meniko mboten gadahipun kita.
3.      Nglakokake segala sesuatu kui kudu jujur lan ngangge usahannipun piyambak.
4.      Mboten angsal nggadahi watak curang.

C.    Cara Ngudi Amanat Carios Damarwulan lan Minakjingga
Ngagem metode syair lagu, syairipun mendet saking amanat carios Damarwulan lan  Minakjingga.

 (Nada: lagu Lir ilir)
Yo konco yo konco
Rungokna ibu guru
Dadi wong ojo remen
Nduweni watak kang ala
            Contone nglakoni
             Tumindak ingkar janji
             Siji iku kalebu
             Titikane wong munafik
Ayo konco do nglakoni
Tumindak ingkang terpuji
Yen kepengin urip mulya

            
            


BAB III
PANUTUP

Simpulan
Carios Damarwulan ingkang kita pendet saking versi Jawa Timur  meniko nyeritaaken kisah Damarwulan kalian Minakjingga. Minakjingga nggadahi watak pendendam kalian serakah, Ratu Ayu Kencana Wungu nggadahi watak seneng ingkar janji, lajeng Damarwulan nggadahi watak bijaksana kalih kesatria.
Saking carios Damarwulan punika saged dipun pendet amanat ingkang kathah. Tuladhanipun mboten pareng ingkar janji, curang, lan ngrampas hake tiang sanes. Dados tiang meniko kedah nggadahi tumindak jujur supados tentrem gesangipun. Cara ngudi amanat carios Damarwulan ngagem tembang Lir ilir ingkang syaire dipundut saking carios punika. Maksudipun kita ngagem metode syair inggih punika supados gampil dipun mangertosi dening lare SD. 

Selasa, 13 Mei 2014

Pembelajaran kontruktivisme

Pembelajaran Kontruktivisme
Mata Kuliah pembelajaran IPA

Teori piaget ~> Asimilasi ~> Ekuilibrasi ~> Akomodasi ~> Teori Kontruktivisme

Ciri-ciri :
1. Orientasi
    Peserta didik diberi kesempatan untuk mengembangkan motivasi dalam mempelajari suatu topik    dan untuk mengadakan observasi terhadap topik yang hendak dipelajari.
2. Eksistensi
    Peserta didik dibantu untuk mengungkapkan idenya secara jelas dengan diskusi,post test, menulis, dll.
3. -Klasifikasi ide yang dikontraskan dengan ide orang lain.
   - membangun ide yang benar.
   - mengevaluasi ide barunya dengan eksperimen.
4. Penggunaan ide dalam banyak situasi.
5. Review bagaimana ide banyak berubah.
 

Prinsip :
1. Pengetahuan dibangun sendiri oleh siswa lewat sumber sumber belajar yang tersedia.
    Exm: buku,guru,media,lingkungan.
2. Ada konsep awal/pemahaman awal.
3. Pengalaman belajar?
4. Keaktifan dan kreatifitas siswa  berperan penting.
5. Student center bukan teacher center centered.


Karakteristik Teori Belajar Kontruktivisme
1. Memberi peluang kepada siswa untuk dapat membina pengetahuan guru melalui penglibatan dalam dunia sebenarnya.
2. Pembelajaran secara kooperatif.
3. Menggalakan siswa bertanya dengan berdialog antara murid dengan guru.
4. Menanggapi pembelajaran sebagai suatu proses yang sama pentingnya dengan hasil pembelajaran.
5. Menggalakan proses inkuiri sesuai kajian dan eksperimen.

Manfaat Model pembelajaran Kontruktivisme
1. Membina peserta didik lebih mandiri.
2. Mengembangkan daya kreatifitas peserta didik karena  ia harus memperhatikan hasil belajar dan karyanya.
3. Berlatih bekerja sama dengan tim anggota peserta didik lainnya.

Pembelajaran Kontruktivisme


Pembelajaran Kontruktivisme
Mata Kuliah

Pembelajaran Kontruktivisme
Mata Kuliah pembelajaran IPA

Teori piaget ~> Asimilasi ~> Ekuilibrasi ~> Akomodasi ~> Teori Kontruktivisme

Ciri-ciri :
1. Pengetahuan dibangun sendiri oleh siswa lewat sumber sumber belajar yang tersedia.
    Exm: buku,guru,media,lingkungan.
2. Ada konsep awal/pemahaman awal.